Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Baltalı, kalp krizinin belirtileri, genç bireylerdeki artan risk faktörleri, ani ölüm tehlikeleri ve kriz anında yapılması gereken ilk müdahalelere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Baltalı, kalbi besleyen damarların aniden tıkanmasıyla meydana gelen miyokard enfarktüsünün, yani kalp krizinin, o bölgeye oksijen gitmesini engellediğini ve kalbin kasılmasını durdurarak ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirtti.
Erkeklerde ve Yaşlılarda Daha Sık Görülüyor
Prof. Dr. Baltalı'nın açıklamalarına göre, kalp krizi genellikle erkeklerde ve ileri yaşlardaki kişilerde daha sık görülmektedir. Bunun temel nedeni, damarlardaki pıhtılaşma problemidir. Kadınlarda ise menopoz dönemiyle birlikte risk faktörlerinin arttığı gözlemlenmektedir. Baltalı, kalp krizinin daha çok yaşlılık hastalığı olarak bilindiğini vurguladı.
Gençlerde Sigara Kullanımı Kalp Krizi Riskini Artırıyor
Son dönemlerde 45 yaş altı genç bireylerde kalp krizi vakalarında belirgin bir artış yaşandığını dile getiren Prof. Dr. Baltalı, bu artışın kalp krizi farkındalığının yükselmesiyle de ilişkili olabileceğini ifade etti. Genetik yatkınlık, ailesel faktörler ve yüksek kolesterol gibi risk faktörlerinin yanı sıra, özellikle sigara kullanımının genç yaşta kalp krizi geçirme oranını önemli ölçüde artırdığına dikkat çekti. Baltalı, sigaranın kalp krizi riskini 3-4 katına çıkaran en önemli etken olduğunu belirtti.
Belirtiler ve Ölümcül Riskler
Kalp krizinin çok çeşitli belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirten Prof. Dr. Baltalı, bazı durumlarda hiçbir belirti vermeyebileceğini, ancak en sık görülen belirtinin göğüs ağrısı veya sol kol ağrısı olduğunu hatırlattı. Tıkanan damarın konumu ve hangi kalp bölgesinin beslenemediği, ölümcül riskin derecesini doğrudan etkilemektedir. Özellikle sağ koroner arter tıkanıklıklarında karın ağrısı ve mide bulantısı gibi atipik belirtiler ortaya çıkabileceğini ve bu durumun ciddi ritim bozukluklarına yol açarak ölümcül olabileceğini ekledi.
Yaşam Tarzı ve Genetik Faktörler
Prof. Dr. Baltalı, kalp krizinin yaşla doğrudan ilişkili olmasa da, gençlerde büyük bir damarın tıkanması durumunda ani kardiyak ölüme neden olma ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu ifade etti. Kalp krizi risk faktörlerinin, genel koroner arter hastalığı risk faktörleriyle benzerlik gösterdiğini belirten Baltalı, kötü kolesterol yüksekliği, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve genetik yatkınlığın (ailesinde 60 yaş altında kalp krizi geçiren bireylerin bulunması) önemli risk faktörleri olduğunu söyledi. Bu riskleri azaltmak için sigarayı bırakmak, kolesterol ilaçları kullanmak, Akdeniz tipi beslenmek (zeytinyağı, sebze ve meyve ağırlıklı) ve düzenli egzersiz yapmak gibi önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı.
İlk Müdahalede 112'yi Aramak Hayati Önem Taşıyor
Kalp krizi geçiren birine yapılacak ilk müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Mehmet Baltalı, ilk ve en önemli adımın derhal 112 acil ambulans servisini aramak olduğunu belirtti. Kalp krizi geçiren kişinin sırtüstü yatırılması, hareket ettirilmemesi ve ambulansın gelmesinin beklenmesi gerektiğini ifade etti. Uzman olmayan kişiler tarafından yapılacak müdahalelerin faydadan çok zarar verebileceği konusunda uyarılarda bulundu. Özellikle kalp masajının yanlış uygulanmasının çalışan kalbi durdurabileceğini, bu nedenle sadece doktorlar, acil tıp teknisyenleri veya hemşireler gibi uzmanların yapması gerektiğini söyledi. Kalp krizi geçiren kişinin nefes alıp almadığının ve nabzının atıp atmadığının kontrol edilmesinin öncelikli olduğunu belirterek, kişinin tek başına olması ve araç kullanıyorsa aracını güvenli bir yere çekerek 112’yi araması gerektiğini vurguladı.
