Genellikle sonbahar ve kış mevsimleriyle özdeşleştirilen astım atakları, özellikle alerjik veya atopik yapılı çocuklarda yaz aylarında da önemli riskler taşıyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmran Bari, ailelerin yaz döneminde dahi çevresel tetikleyicilere karşı uyanık olmalarının önemini vurguluyor.

Dr. Bari, çocuklarda astımın kontrol altında tutulması için doktor takibinin ve düzenli tedavinin sürdürülmesinin hayati olduğunu belirtiyor. "Çocuğumun belirtileri geçti" düşüncesiyle, doktor tavsiyesi olmadan tedaviye ara verilmemesi gerektiğini ifade eden Dr. Bari, rahatlatıcı ilaçların ve inhalerlerin yaz aylarında da her zaman erişilebilir olması gerektiğini ekliyor. Uzman, doğru önlemler alındığında ve ilaçlar düzenli kullanıldığında astımlı çocukların da sağlıklı bir yaz geçirebileceğinin altını çiziyor.

Yazın Astımı Tetikleyen Başlıca Faktörler ve Önlemler

Polenler

Alerjik astımı olan çocuklar için polenler, yaz aylarının en güçlü tetikleyicilerindendir. İlkbahar sonu ve yaz başında çayır, çimen ve ağaç polenleri, yaz sonunda ise yabani ot polenleri havada yoğunlaşır. Bu polenler solunum yoluyla bronşlara ulaştığında, solunum yollarında daralma, mukus üretiminde artış ve bronş duvarlarında şişlik gibi alerjik reaksiyonlara yol açarak öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve hışıltı gibi astım belirtilerini ortaya çıkarabilir.

  • Polenlerin yoğun olduğu sabah erken saatlerde pencereleri kapalı tutun ve dışarı çıkmaktan kaçının.
  • Dışarıda bulunmak zorunluysa, çocuğunuzun ağzını ve burnunu maske ile koruyun.
  • Aracınızda polen filtresi, evinizde ise hava temizleme cihazı kullanmayı düşünebilirsiniz.
  • Yaz sonunda, çimlerin çürüme döneminde çim biçme işinden uzak durun.

Hatalı Klima Kullanımı

Klima, yaz sıcaklarında konfor sağlarken, doğru kullanılmadığında astım riskini artırabilir. Dr. İmran Bari, klima filtrelerinin düzenli temizlenmemesi durumunda toz ve küf gibi alerjenlerin birikerek astımı tetikleyebileceğini belirtiyor. Ayrıca, mekanın ani ve aşırı soğutulması ile soğuk havaya doğrudan maruz kalmak da astım ataklarına yol açabilir.

  • Klima filtrelerini düzenli olarak temizlemeyi ihmal etmeyin.
  • Ortam sıcaklığını 22-24 °C arasında tutmaya özen gösterin.

Piknik Alanlarındaki Duman ve Küfler

Yaz pikniklerinde karşılaşılan mangal dumanı, araç egzoz gazları ve ormanların nemli, güneş görmeyen bölgelerindeki küf ve mantarlar da astımı tetikleyebilir.

  • Çocuğunuzu mangal, sigara ve egzoz dumanından uzak tutun.
  • Güneş almayan, nemli ve rutubetli alanlardan kaçının; aydınlık ve kuru bölgeleri tercih edin.
  • Pikniğe giderken koruyucu ve nefes açıcı astım ilaçlarınızı yanınızda bulundurun.

Aşırı Yoğun Aktiviteler

Çocukların gelişimi için fiziksel aktiviteler önemli olsa da, aşırı yoğun egzersizler astımı tetikleyebilir. Dr. Bari, yoğun fiziksel aktivite sırasında burun solunumunun yerini ağız solunumunun aldığını, bu durumun bronşlara kuru, soğuk ve filtrelenmemiş hava ulaşmasına neden olarak astım krizini tetikleyebileceğini açıklıyor.

  • Spor aktivitelerini sabah erken veya akşam serin saatlerde yapmasına dikkat edin.
  • Egzersiz öncesi yeterli ısınma süresi ayırın.
  • Yoğun fiziksel aktivite öncesinde kontrol edici ilaçlarını ihmal etmeyin ve gerektiğinde nefes açıcı ilacını gecikmeden uygulayın.

Virüs ve Bakteriler

Yazın kapalı alanlarda daha az zaman geçirilse de, uçak, otobüs ve tren gibi toplu taşıma araçları ile bekleme alanları virüs ve bakterilere maruz kalma riskini artırır. Rinovirüs, COVID-19, parainfluenza, enterovirüsler, mikoplazma ve klamidya gibi mikroorganizmalar alt solunum yolu enfeksiyonlarına neden olarak astımlı çocuklarda hava yolu hassasiyetini ve bronş kasılmalarını tetikleyebilir.

  • El hijyenine özen gösterin ve hasta kişilerle teması azaltın.
  • Kalabalık ve kapalı ortamlarda maske kullanmasını sağlayın.
  • Çocuğunuzu sigara dumanından uzak tutun.
  • Mevsimine uygun aşılarını yaptırın.
  • Astımı kontrol eden ilaçlarını düzenli kullanmasını sağlayın.

Yüksek Nem Oranı

İdeal nem oranı %40-50 civarında olsa da, yazın artan sıcaklıklar ve nem astımı olumsuz etkileyebilir.