Türkiye'nin merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine yönelik finansman önemli seviyelere ulaştı. Yapılan hesaplamalara göre, 2025 yılında Ar-Ge'ye ayrılan toplam harcama 253 milyar 544 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu miktar, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ini oluştururken, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 0,40 seviyesinde kaydedildi. GSYH'nin 2025 yılında 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olduğu belirtildi.
2026 Yılı Tahsisatları ve Hedefler
Gelecek dönemdeki Ar-Ge yatırımları için de önemli bir artış öngörülüyor. 2026 yılı merkezi yönetim bütçesi başlangıç ödeneklerine göre, Ar-Ge faaliyetleri için toplam 308 milyar 568 milyon TL tahsisat yapıldı. Sosyo-ekonomik hedefler doğrultusunda dağılım incelendiğinde, 2025'te Ar-Ge fonlamasının büyük bir kısmı, yüzde 64,9 ile genel bilgi gelişimi amacıyla üniversitelere yönlendirildi. Bu alandaki harcamayı, yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,0 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yine yüzde 4,4 ile eğitim takip etti.
2026 yılı için belirlenen başlangıç ödeneklerinde de benzer bir dağılım gözleniyor. En yüksek ödenek, yüzde 69,5 ile yine genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrıldı. Endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer alırken; bunu yüzde 5,5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4,0 ile savunma hedefleri izledi.
Uluslararası Ar-Ge Programlarına Katılım
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına da önemli kaynaklar aktarıldı. 2025 yılında bu tür programlar için 1,82 milyar TL harcama yapıldı. Avrupa genelinde yürütülen Ar-Ge programları, 987 milyon TL ile en büyük payı alırken; ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları için 435 milyon TL ve uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonları için 402 milyon TL harcandı.
2026 yılı başlangıç ödeneklerine göre ise uluslararası Ar-Ge programlarına tahsis edilen miktar 1,95 milyar TL'ye yükseldi. Bu bütçenin 1 milyar TL'si Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına ayrılırken, uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar 489 milyon TL ve ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programları 460 milyon TL ile listede yer aldı.
